Voorgeschiedenis

1900-196O

De Haachtse kleinhandel situeerde zich begin 20e eeuw aan de Wespelaarsesteenweg.

Toen de mensen nog met de fiets en te voet gingen winkelen, vormden de winkels zich rond het toenmalige gemeentehuis, postkantoor, vredegerecht, rijkswacht, belastingskantoor en gemeenteschool.

In de helft van de 20e eeuw waren langs de Wespelaarsesteenweg tussen de pastorie en het gemeentehuis een 30-tal handelszaken. Jaarlijks richten men hier de knelderiefeesten in.

De Brabantsestraat (nu Werchtersesteenweg) maakte de verbinding met de markt. Hier bevond zich een van mooiste zalen van het land (nu KBC kantoor), gebouwd door Gerard De Preter en uitgebaat door de familie Buedts-Kiebooms (Lewiske), meestal werd ze gebruikt voor cinema. Er vonden ook operettes, bals en toneel plaats.
Deze zaal beschikte over een heuse orkestbak aan het podium en een enorm groot balkon. Er was plaats voor 1000 toeschouwers. De kreuners speelden hier jaarlijks het kermisbal, tijdens de jaarmarkt kregen we hier al de bekenste Dj's van die tijd aan het werk (Ad Vissers, Radio Veronica, Peter Koelewijn). Het laatste optreden, voor de sluiting van zaal RIO was een optreden van Clousseau, men moest de straat afsluiten voor de veiligheid.
Een mooi Haachts pronkstuk verdween.

Zicht op Brabantsestraat (nu Werchtersesteenweg)

Rond het marktplein bevonden zich ook al talrijke handelszaken. Het was de stopplaats voor de stoomtram die naar Aarschot reed. Ook de elektrische tram komende van Brussel-Noord reed door Haacht via Keerbergen naar Mechelen. Deze vervoersmiddelen brachten veel kopers naar Haacht-centrum.

Brabantsestraat (nu Werchtersesteenweg)

Men stichtte de markt op woensdagnamiddag rond de jaren 1930. In die jaren was Haacht ook bekend voor zijn aspergemarkt in het seizoen en later op het jaar voor zijn erwtenmarkt.

De mensen kwamen hun goederen verkopen aan de opkopers voor de Brusselse warenhuizen (Gallerie Anspach en Sarma), dit gebeurde in de gildenzaal (zaal onder de toren). In de cafés rond de markt werd de koop beslecht en kreeg men geld voor zijn waar. Elke dag zaten de cafés toen boordevol volk.

Een ander Haachts fenomeen van die tijd was de zomer-en winterjaarmarkten, met zijn vermaarde varkensmarkt op de Rijmenamsesteenweg. Met de zomerkermis trok ook de processie uit, iedereen zette toen een heilige beeldje met kaarsen op zijn vensterbank of op een tafeltje voor zijn huis.

De stationsstraat telde toen veel cafés die situeerde zich tot aan de wissel (tramwisselaar). Door de late sluitingsuren van de cafés ontstonden hier veel anekdotes, vandaar dat de plaats rond de wissel het faboer werd genoemd. In die tijd was het gezegde voor het slapen gaan : “gaan we slapen of drinken we nog ene op het faboer bij Charel van den bult of Louis van de springer of in de vredezaal of bij de floeren of bij Wis van de Fikker of bij Charel Wolfs of bij Jeanne Casteels of bij Fee krol ?”.

1960-1970

Wanneer rond de jaren ‘60 de auto in het straatbeeld verscheen, verplaatste de handel zich richting kerkplein, want daar kon men parkeren. De tram Brussel-Keerbergen had nog steeds zijn halte op het marktplein, maar de stoomtram Haacht–Aarschot verdween door de opkomst van koning auto. Het waren de gouden jaren na de Expo '58 en iedereen wou zijn autootje. Haacht werd een belangrijk verkeerspunt voor het vervoer richting Brussel. Tussen '62 en '72 verhuisden verschillende handelszaken van de Wespelaarsesteenweg naar de markt, Stationsstraat of Werchtersesteenweg. Het huidige handelscentrum was in wording.

Begin jaren ’60 veranderde de familie Van Craen-Verhoeven hun textielzaak in een warenhuis de toenmalige SEMA, de eerste in zijn soort, van heinde en verre kwam men naar Haacht winkelen. Met het gevolg dat de firma Trouckens uit Aarschot het café van Wis Boon, omvormde tot de UNIC. Nog meer mensen kwamen winkelen, ook Delhaize wou zich toen reeds in de Stationsstraat komen vestigen, dit mislukte en het warenhuis trok naar Keerbergen, op die plaats kwam dan de winkelgallerij “de adelaar”samen met de bank Dexia.

1970-1990

In begin 1970 voelde verschillende bestaande zaken de noodzaak om met het moderne Haacht mee te evolueren. Zo renoveerde en verhuisde naar het dorp Artson, Cardell, Mode Artoos, Wilann, de ton, foto Engels, verschillende jonge handelaars vestigde zich in de zijstraten of in leegstaande panden.

Het marktplein werd heraangelegd en verhard, de baan werd verbreed en verkeersvriendelijker gemaakt, dit was eigen aan die tijd van het opkomende verkeer, en dit kon omdat de twee tramlijnen terug uit het straatbeeld verdwenen waren en vervangen werden door autobusdiensten. Er werden zoveel mogelijk parkings getekend op het marktplein.

In deze periode werd de handelaarsbond opgericht. Hun doel was om door allerlei acties de klanten uit de regio naar Haacht te trekken. En dat lukte aardig. De eerste voorzitter was toen Vital Coenen (Verzekeringen) met in het bestuur Francois en Charel Artoos, Alfons Bogaerts, Jef Aertgeerts, Paul Meeus en Jef Janssens.

Men begon met het eerste weekend van september een braderie in te richten, want toen waren de solden veel later.

In die tijd werd van de eindejaarsactie een erezaak gemaakt. Elke handelaar stond toen 2% van zijn verkoop af, die kreeg de klant in de vorm van bonnekens terug, men kon er een hoofdprijs van 2.500 € mee winnen en nog verschillende aankoopbons om die in de Haachtse zaken terug op te kopen. Dit systeem werd toen door vele handelscentra uit de regio nagedaan.

Men slaagden in die tijd er ook in, een kerststal te bouwen met als koningen, de afbeeldingen van de toenmalige groten der aarde, deze haalde toen het TV-journaal, een prestatie voor toen.

Het voorzitterschap van de handelaarsbond werd overgenomen door Jef Aertgeerts (Artson) en deze begon met de braderie meer kleur en ambiance te geven. Zo organiseerde hij Spel zonder grenzen tussen verschillende verenigingen. Hij bracht de toen zeer gekende krachtpatser John Massis naar Haacht, en er werd een echte Catchwedstrijd met Franse vechters ingericht in het midden van het marktplein.

Later zou de braderie meer thema gericht worden en kregen we als thema's : Mont-martre, Spanje, Texas, D-day,

Brasil Tropical met een optreden van de Heverse concertband (1990), de muziekkapel uit het Duitse Brüttich enz. Iedere handelaar kleden zich toen volgens het thema van dit jaar.

Rond deze tijd ging het voorzitterschap voor deze overgangsjaren naar advocaat Magits opgevolgd door Jan Meeus, met in het bestuur Viviane Goossens, Anita Severs, Reimond Peeters, Jef Aertgeerts.

Vershillende jonge handelaars stonden rond 1985 klaar om de fakkel door te nemen. Eddy Vandenhaut werd voorzitter, Wilfried Vande Weyer, secretaris met als bestuursleden Rudy Dillemans, Jef Aertgeerts, Peter Nuyens, ...

1990-2000.

De tijden werden moeilijker en andere normen moesten gehanteerd worden. Zoals de eindejaarsactie kreeg een gans ander uitzicht, daar 2% afstaan niet meer haalbaar werd en de onkosten hoger opliepen dan de baten.

De soldenperiode kreeg een gans ander uitzicht en verschuifde naar de maanden januari en juli. De toenmalige braderie kreeg de naam van Hertog Jan Primusfeesten, door onze verbodenheid met de grootste werkgever uit de streek. De thema's van voorheen werden vervangen door optredens, wie herinnert zich niet Helmut Lotti, 2 Fabiolla, Boogie boy, Leopold 3, Natural Boy dj's, Paul Severs, Willy Somers, The Strangers enz. Programma's voor jong en oud. Door de samenwerking met de verschillende verenigingen werd getracht een win/winsituatie op te zetten voor elke partij. Wie herinnert zich ook niet de jaarlijkse 20 km-loop, de zondagnamiddag. De wielertoeristenkoersen “de nacht van Haacht” ploegen met twee renners, met een uitstraling tot in Nederland. Door de hoge snelheden werd dit te gevaarlijk en men moest overschakelen naar de nu reeds ver bekende rommelmarkt.

De Primusfeesten werden een te zware belasting voor het toenmalig handelaarsbestuur en in 1998 werd beslist een vzw Jan Primus op te richten. Er werden mensen aangetrokken die ondervinding hadden met evenementen, zij zouden zichzelf besturen, sponsors aantrekken en daarboven gesponsord worden voor een vast bedrag door onze handelaarsbond, zo zouden de Jan Primusfeesten kunnen behouden blijven voor de toekomst, zonder een te grote belasting te zijn voor de kas van de handelaarsbond.

In 1995 werd onze centrum drie weken na mekaar afgesloten door de optredens op de weide van Werchter, Bon Jovi, Rolling Stones en Rock-Werchter zelf, daarbij was het nog kermis, dus drie weekends zonder inkomsten. Unizo werd erbij geroepen, doch de feiten waren gebeurd en we konden onze wonden likken. Maar het positieve hiervan was dat Unizo ons voorstelde om vergaderingen te organiseren met planoloog Wim Kennis. Dit gebeurde. Het gemeentebestuur werd samen met handelaars uitgenodigd. We hebben zes vergaderingen samen gefantaseerd over een nieuw Haacht, bekeken vanuit alle hoeken, want het werd voelbaar dat er iets moest gebeuren om een modern winkelcentrum te blijven. I

NA 2000.

In mei 2000 was het zover, de openbare werken in Haacht centrum waren begonnen. Men zou deze uitvoeren in zeven fase. Te beginnen Keerbergensteenweg. Maar het liep al gauw uit de hand. De plannen van het gewest werden gedwarsboomd door Aquafin, niettegenstaande alle planning, waren vergunningen niet in orde. Uiteindelijk hebben de werken geduurd tot mei 2003. Een zeer moeilijke periode voor onze Haachtse handelaars ze hadden het moeilijk. Jongere handelaars moesten het hoofd buigen, ouderen zonder navolging hielden het vervroegd voor bekeken, dus leegstand. Diegene die verder deden moesten reserves of herschikkingen bij de banken aanvragen om hun zaak terug recht te krijgen. Dit was niet onbelangrijk want hierdoor hadden we niet alleen een nieuw dorp maar ook gans vernieuwde winkels.

Het gemeentebestuur wilde Haacht helpen om terug op niveau te komen. Ze zorgde voor een ritaankomst van de ronde van België, deze werd door de TV uitgezonden en iedereen zou kunnen zien dat Haacht terug springlevend was. Niettegenstaande deze goede bedoelingen hebben we toch nog een jaar moeten vechten om onze klanten terug richting onze winkels te krijgen. De vroegere klanten hadden andere winkelgewoontens opgebouwd, en moesten terug stapje voor stapje naar Haacht gelokt worden door allerlei activiteiten.

Zelfs Unizo-nationaal hielp ons in 2000 bij de start van de Euro, door een nationale eurovoorstelling op het marktplein te organiseren, in het bijzijn van Eerste minister Verhofstadt en verschillende andere ministers. Er werd toen een frankskenstapijt gelegd met oude belgische frankskens die toch moesten verdwijnen met de opbrengst voor “kom op tegen kanker”. De brouwerij van Haacht liet gratis enkele vaten, op het marktplein, leeg drinken . Een echt feest, maar de openbare werken gingen de volgende dag terug door.